Điều mà các NHTM e ngại nhất là trình độ quản lý của các DNNVV còn yếu kém, mang tính chất hộ gia đình; công nghệ sản xuất còn lạc hậu, nguồn lao động chủ yếu là lao động giản đơn, trình độ tay nghề thấp chưa đáp ứng được yêu cầu SXKD trong nền kinh tế thị trường…
Theo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ - ông Nguyễn Văn Nên, đến tháng 8/2014, số DN thành lập mới khoảng 47.500 và có khoảng 40.000 DN đóng cửa, ngừng hoạt động, phá sản. Các DN vẫn gặp rất nhiều khó khăn, trong đó một khó khăn tồn tại lâu nay là tiếp cận vốn NH và trở thành đề tài nhiều người cho rằng “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”.
Tăng trưởng tín dụng thấp hiện là áp lực đối với các NHTM, nhưng dù trong bất cứ trường hợp nào các NH vẫn muốn đặt yêu cầu chất lượng tín dụng lên hàng đầu, đặc biệt trong bối cảnh nợ xấu đang cao như hiện nay. Trong khi đó, về phía mình, nhiều DN lại chỉ “nhìn” thấy hiện tượng NH đang thừa vốn, cớ gì không đáp ứng nhu cầu vay vốn của mình. Thực tế trên 90% là DNNVV. Ngoài số ít những DN đã gây dựng được thương hiệu, có chỗ đứng trên thị trường thì hầu hết DN uy tín chưa đủ mạnh, thậm chí chưa có uy tín; vốn tự có chiếm tỷ lệ thấp, khả năng tích lũy vốn còn hạn chế, sản xuất kinh doanh (SXKD) còn nhỏ lẻ, chưa xây dựng được thương hiệu, sản phẩm chưa đủ sức cạnh tranh trên thị trường... Không những thế, điều mà các NHTM e ngại nhất là trình độ quản lý của các DNNVV còn yếu kém, mang tính chất hộ gia đình; công nghệ sản xuất còn lạc hậu, nguồn lao động chủ yếu là lao động giản đơn, trình độ tay nghề thấp chưa đáp ứng được yêu cầu SXKD trong nền kinh tế thị trường… Với một thực trạng như vậy, nếu khách hàng muốn vay những khoản lớn để mở rộng sản xuất kinh doanh thì chẳng khác nào yêu cầu NH cho vay vốn để mua động cơ lắp vào… thuyền thúng. Một thực tế nữa mà bấy lâu các NHTM “ngại” nói ra, đó là nguồn vốn tự có của DN là yếu tố rất quan trọng và cũng là minh chứng về năng lực tài chính của DN. Trong khi đó, việc đăng ký và quản lý vốn của các cơ quan chức năng còn chưa chặt; tính xác thực của vốn tự có không cao. Thực tế đã có hiện tượng DNNVV có vốn đăng ký cao lại không có vốn sản xuất, ngược lại DN có nguồn vốn tự lực cao lại đăng ký vốn thấp. Bên cạnh đó, việc quản lý sổ sách của DNNVV nhiều khi chưa đúng và phù hợp với quy định, điều hành bộ máy tổ chức còn mang tính gia đình, chưa minh bạch hoạt động tài chính… Từ đó, công tác thẩm định xét duyệt món vay của NH gặp nhiều khó khăn như: thiếu dữ liệu, thiếu thông tin… Chưa kể, rất nhiều khách hàng có nhu cầu vay những khoản vốn lớn hơn tài sản hiện có. Nhiều trường hợp khách hàng dùng tài sản đảm bảo cho các khoản nợ nhưng lại không có đủ giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp theo luật quy định. Bên cạnh khó khăn chung của hệ thống DN, thì ở mỗi tỉnh, thành phố, DN có khó khăn riêng. Đơn cử như tại tỉnh Cà Mau, đến thời điểm 30/6/2014 có khoảng 3.420 DNNVV đăng ký hoạt động kinh doanh với số vốn đăng ký gần 22.000 tỷ đồng. Hiện một số DNNVV hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu thủy sản bị ảnh hưởng lớn bởi thị trường đầu ra, nhu cầu tiêu thụ sản phẩm ở thị trường đều giảm mạnh, đặc biệt là tại thị trường khu vực EU, một số nước nhập khẩu dựng lên các rào cản kỹ thuật nhằm bảo hộ DN trong nước… đã làm giảm một lượng lớn hàng xuất khẩu của DNNVV trên địa bàn do không thâm nhập được thị trường. Ông Vương Hồng Văn – Chủ tịch HĐQT Công ty thương mại và đầu tư Thiên Bằng cho biết, trước đây mấy tháng, DN vay 4 tỷ đồng để sản xuất kinh doanh nhưng nay chỉ vay 1,7 tỷ đồng do kinh doanh gặp khó khăn. Một DN khác cũng cho biết do lo ngại thị trường tiêu thụ yếu khiến các DN không mạnh dạn vay vốn NH. Để mở rộng cho vay đối với loại hình DNNVV, theo chỉ đạo của NHNN, các NH thường xuyên quan hệ với sở, ngành địa phương thu thập thông tin về thành lập DN, xúc tiến đầu tư và số DN đầu tư vào các khu công nghiệp của tỉnh để tìm khách hàng đủ điều kiện vay vốn. Đặc biệt, thông qua chương trình kết nối NH – DN, ngành NH đang đồng hành cùng chính quyền địa phương thực hiện tốt chính sách tín dụng của Nhà nước trên địa bàn, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển. Đại diện lãnh đạo NHNN chi nhánh tỉnh Cà Mau cho biết, đối với DN đang gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh, sau khi sàng lọc, xem xét từng trường hợp cụ thể, nếu thấy DN còn khả năng các NHTM trên địa bàn đã tiến hành cơ cấu lại nợ, cho vay mới để khách hàng vượt qua khó khăn. Tất nhiên, có những trường hợp không cứu vãn được nữa thì NH không thể “đổ” thêm vốn. Công bằng mà nói, việc có đến 90% DN là DNNVV cũng là đặc thù của nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Chính vì vậy, lãnh đạo nhiều địa phương mong muốn Nhà nước có thêm những chính sách hỗ trợ để các NH mạnh dạn mở rộng đầu tư tín dụng đối với DNNVV như: Hỗ trợ sau đầu tư thông qua các chương trình cho vay ủy thác; Bảo lãnh tín dụng cho các DN vay mà thiếu tài sản thế chấp… Hồng Liên |
