Các kế hoạch quốc phòng mới của Nhật Bản, có thể sẽ khiến Trung Quốc “nóng mắt” và khiến những căng thẳng trên biển tiếp tục gia tăng.



Binh sĩ Nhật Bản và Mỹ tập trận chung

Nâng cấp sức mạnh
Hôm qua, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết, trong đề xuất sẽ được đưa ra ngày 29/8, Bộ này sẽ đề xuất ngân sách quốc phòng tài khóa 2015 (bắt đầu từ tháng 4) lên tới gần 49 tỷ USD với mục tiêu gia tăng sức mạnh phòng vệ đảo xa. Trong đề xuất lần này, chi phí tái bố trí cho quân đội Mỹ đóng trên đất Nhật sẽ tăng 3,5% so với 2014. Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Nhật Bản dự tính chi 922 triệu USD mua máy bay chiến đấu F-35 cho lực lượng phòng không và 3,6 tỷ USD mua máy bay 20 P-1 thay thế dòng P-3C đã lạc hậu.
Trước đó, theo tờ Nikkei, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang xúc tiến việc chế tạo máy bay chiến đấu tàng hình mang tên ATD - X hoàn toàn của Nhật. Đến tháng 1/2015, ATD-X sẽ bắt đầu thử nghiệm các động cơ, còn khung máy bay tàng hình dự kiến sẽ được thử nghiệm vào tháng tư. Dự án này dự kiến tiêu tốn khoảng 387 triệu USD.
Hiện, Nhật Bản ngày càng quan tâm đến các hòn đảo xa, đặc biệt là quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư và cũng tuyên bố chủ quyền) do Nhật Bản kiểm soát trên biển Hoa Đông. Đây là trung tâm của các mối quan hệ căng thẳng giữa Tokyo và Bắc Kinh kể từ khi Nhật Bản tiến hành quốc hữu hóa ba trong số năm đảo của Senkaku/Điếu Ngư hồi cuối năm 2012.
Đối phó Trung Quốc
Những động thái quốc phòng mới này của Nhật được dự đoán có thể khiến Trung Quốc quan ngại. Các nhà quan sát nhận định rằng những việc này diễn ra thuận lợi bởi các hành động leo thang chủ quyền của Trung Quốc trên biển, trực tiếp đe dọa Nhật Bản. Tờ RFI nhận định: Đương nhiên Bắc Kinh sẽ phản đối giống như trước đây: Viện cớ Nhật Bản chưa thực sự hối lỗi về các hành động đã gây ra trong chiến tranh hồi đầu thế kỷ 20 và Tokyo sẽ nguy hiểm nếu khôi phục được một quân đội đầy đủ. Nhưng với các hành động khiêu khích trong thời gian gần đây nhắm vào các nước láng giếng từ: Nhật Bản, Ấn Độ, Việt Nam, Philippines thì luận điểm của Bắc Kinh không còn sức thuyết phục.
Đây cũng là sự phản ánh rõ nét động thái chuyển dịch quan trọng trong chiến lược quốc phòng của Nhật Bản sau quyết định mở rộng vai trò quân đội cả trong và ngoài nước của Thủ tướng Shinzo Abe hồi tháng trước.
Bên cạnh tăng cường khả năng phòng thủ đảo xa, trong chiến lược quốc phòng mới của mình, Nhật Bản cũng thay đổi ưu tiên phòng thủ từ khu vực phía Bắc giáp Nga sang biển Hoa Đông. Trong đó, xây dựng một đơn vị như các lữ đoàn lính thủy đánh bộ Mỹ và tăng gấp đôi số máy bay chiến đấu triển khai tại Okinawa, gần sát quần đảo tranh chấp với Trung Quốc.
Hiện, căng thẳng tranh chấp lãnh thổ trên biển Hoa Đông đang có các dấu hiệu leo thang nguy hiểm khi Nhật Bản và Trung Quốc bắt đầu tổ chức diễn tập quân sự với các giả định liên quan trực tiếp đến tình huống đối đầu ở khu vực này. Trong khi Nhật Bản lần đầu tiên đưa khoa mục bảo vệ và tái chiếm đảo xa vào cuộc tập trận thường niên lớn nhất mang tên “Hỏa Lực” với sự tham gia của 2.300 binh sĩ vừa kết thúc hôm qua (24/8), thì Trung Quốc cũng tập trận chung hải quân, không quân với các tình huống đối đầu trực diện trên không phận Hoa Đông, theo BBC.
Trung Quốc - Mỹ “khẩu chiến” vụ máy bay áp sát Vụ áp sát máy bay giữa Trung Quốc và Mỹ tại khu vực biển Đông ngày 19/8 vừa qua đang dẫn đến một cuộc “khẩu chiến ngoại giao” giữa hai nước. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ John Kirby tuyên bố việc Trung Quốc điều máy bay chiến đấu áp sát và “ngăn chặn nguy hiểm” đối với máy bay tuần tra Mỹ ở khoảng cách 150 m là “hành động nguy hiểm, trái với luật pháp quốc tế”.
Còn Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc - Dương Vũ Quân cho biết: Một máy bay chống tàu ngầm P-3 và một máy bay trinh sát P-8 của Mỹ tiến hành do thám hoạt động quân sự của Trung Quốc ở khu vực cách đảo Hải Nam 220 hải lý về phía Đông. Khi đó, Trung Quốc đã cử một máy bay tiêm kích J-11 đến “giám sát” và hoạt động “giám sát” “hoàn toàn chuyên nghiệp, máy bay Trung Quốc giữ khoảng cách an toàn với máy bay của Mỹ”.
Thanh Huyền