(HQ Online)- Nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động, tăng khả năng bền vững cho hệ thống Bảo hiểm xã hội (BHXH), một trong những điểm đáng chú ý của Dự thảo Luật BHXH sửa đổi lần này là những thay đổi về chế độ hưu trí, mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc…
 Quang cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: Xuân Thảo Đóng theo thu nhập Theo thống kê của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, tổng số đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đã đạt khoảng 10,8 triệu người (78% tổng số lao động thuộc diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2006). Đến hết năm 2013, mới chỉ có khoảng 173.000 người tham gia BHXH tự nguyện, chiếm 0,5% tổng số lao động thuộc diện tham gia. Phần lớn lao động trong khu vực phi chính thức, nông dân chưa tham gia loại hình BHXH này. Tỷ lệ tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện còn thấp, mới chiếm khoảng 20% tổng lực lượng lao động. Điều này có nghĩa trong tương lai, đất nước sẽ phải đối mặt với hàng triệu lao động bước vào tuổi nghỉ hưu không có thu nhập từ lương hưu. Tại buổi tọa đàm báo chí về những nội dung cải cách trong dự thảo Luật BHXH sửa đổi vừa được tổ chức ngày 5-8, bà Trần Thị Thúy Nga, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) cho rằng, để thực hiện được mục tiêu đến năm 2020 có khoảng 50% lực lượng lao động tham gia BHXH, dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) lần này đã quy định thêm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là người lao động làm việc theo hợp đồng lao động dưới 3 tháng và công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam. Việc áp dụng quy định này cần có lộ trình và sẽ thực hiện từ ngày 1-1-2018. Khi đó cơ quan BHXH đã thực hiện hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin, đồng thời giúp cho người lao động, người sử dụng lao động có thời gian chuẩn bị. Ngoài ra, dự thảo Luật lần này cũng đã mở rộng đối tượng theo hướng không khống chế tuổi trần tham gia nhằm tạo điều kiện cho người lao động có khả năng và nhu cầu đều được tham gia để có lương hưu khi về già. Đồng thời hạ mức thu nhập tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện mà sẽ có quy định cụ thể tùy thuộc vào điều kiện kinh tế- xã hội theo từng thời kì để phù hợp hơn với khả năng tài chính của đại bộ phận lao động nông thôn và khu vực phi chính thức. Theo đó, sẽ bổ sung phương thức đóng BHXH tự nguyện một năm một lần và một lần cho nhiều năm để tạo sự linh hoạt hơn đối với người tham gia, có chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện đối với một số trường hợp đặc biệt nhằm khuyến khích người dân tham gia… Theo ông Bùi Sĩ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, việc sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội lần này hướng tới mở rộng đối tượng, bảo đảm an sinh xã hội cho người lao động thuộc nhiều thành phần đặc biệt là đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn. Nhận định về vấn đề này, chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Thế giới Philip O’Keefe cho rằng, việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện cho khu vực phi chính thức đòi hỏi phải có sự trợ giúp của Chính phủ nhằm khuyến khích lao động tham gia. Thay đổi cách tính lương hưu Về công thức tính tỷ lệ hưởng lương hưu, dự thảo Luật BHXH sửa đổi vẫn giữ nguyên tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa là 75% nhưng thay đổi cách tính theo hướng có lộ trình tăng dần số năm đóng BHXH tương ứng với 45% mức bình quân tiền lương tháng để tính lương hưu. Tăng tỷ lệ giảm trừ do nghỉ hưu trước tuổi từ 1% lên 2%, sửa đổi quy định điều kiện hưởng BHXH một lần theo hướng chỉ giải quyết BHXH một lần đối với người lao động khi đã hết tuổi lao động mà không đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc ra nước ngoài để định cư hợp pháp. Đồng thời tăng mức trợ cấp BHXH một lần từ 1,5 lên 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho mỗi năm đóng BHXH từ năm 2014 trở đi. Một điểm mới trong dự thảo lần này là đã bổ sung quy định lao động nam có vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản 5 ngày hoặc 7 ngày tùy thuộc sinh thường hoặc sinh con phải phẫu thuật; sửa đổi điều kiện hưởng chế độ thai sản trong trường hợp lao động nữ khó mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của bác sĩ nên không đảm bảo điều kiện đóng BHXH từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con. Đặc biệt, chậm nhất đến năm 2020, toàn bộ số thẻ BHXH hiện nay sẽ được thay thế, theo đó người lao động tham gia BHXH có thể dễ dàng tra cứu thông tin của mình trong hệ thống dữ liệu qua thẻ. |
